Τα παιδιά μαθαίνουν για τα χρήματα πολύ πριν τους μιλήσουμε γι’ αυτά: από το πώς ψωνίζουμε, το πώς συζητάμε για τους λογαριασμούς, το πώς αντιδρούμε όταν κάτι είναι ακριβό. Το χαρτζιλίκι είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να μετατρέψουμε αυτή την άτυπη μάθηση σε συνειδητό μάθημα.
Γιατί έχει σημασία το χαρτζιλίκι
Ένα παιδί που διαχειρίζεται, έστω και μικρά ποσά, μαθαίνει ότι τα χρήματα τελειώνουν, ότι οι επιλογές έχουν κόστος και ότι η αναμονή μπορεί να ανταμειφθεί. Είναι πολύ καλύτερα να κάνει τα λάθη του με ένα μικρό ποσό στα δέκα του, παρά με μια πιστωτική κάρτα στα είκοσι.
Πότε να ξεκινήσετε
Δεν υπάρχει μαγική ηλικία. Πολλοί γονείς ξεκινούν όταν το παιδί αρχίζει να καταλαβαίνει τους αριθμούς και να ζητάει πράγματα στο ταμείο του σούπερ μάρκετ. Σημασία έχει να είναι το ποσό ανάλογο με την ηλικία και με τις δυνατότητες της οικογένειας.
Ιδέες ανά ηλικία
- Προσχολική ηλικία: παιχνίδια με κέρματα, ένας διάφανος κουμπαράς για να βλέπει τα χρήματα να μαζεύονται, απλές αγορές με τη βοήθειά σας.
- Δημοτικό: σταθερό εβδομαδιαίο χαρτζιλίκι, το σύστημα των τριών κουμπαράδων και μικροί στόχοι, όπως ένα βιβλίο ή ένα παιχνίδι.
- Γυμνάσιο: μηνιαίο ποσό που καλύπτει συγκεκριμένα έξοδα, όπως έξοδο με φίλους ή κάποιο χόμπι, ώστε να μάθει να προγραμματίζει.
- Λύκειο: συζητήσεις για τραπεζικό λογαριασμό, κάρτες, ηλεκτρονικές πληρωμές και τους κινδύνους των online απατών.
Το σύστημα των τριών κουμπαράδων
Ένα απλό και πολύ αποτελεσματικό εργαλείο. Το χαρτζιλίκι μοιράζεται σε τρεις κουμπαράδες:
- Ξοδεύω: για μικρές καθημερινές επιθυμίες.
- Μαζεύω: για έναν μεγαλύτερο στόχο.
- Μοιράζομαι: για ένα δώρο σε κάποιον ή για μια καλή πράξη.
Δεν διδάσκουμε στα παιδιά να αγαπούν τα χρήματα· τους διδάσκουμε να μην τα φοβούνται και να μην τα σπαταλούν.
Αφήστε τα να κάνουν λάθη
Αν το παιδί ξοδέψει όλο το χαρτζιλίκι την πρώτη μέρα για κάτι που μετά το απογοήτευσε, ο πειρασμός είναι να το «σώσετε» με επιπλέον χρήματα. Μην το κάνετε. Η μικρή απογοήτευση είναι το μάθημα. Συζητήστε ήρεμα τι θα έκανε διαφορετικά την επόμενη φορά.
Χαρτζιλίκι και δουλειές του σπιτιού
Οι απόψεις διίστανται. Κάποιοι γονείς συνδέουν το χαρτζιλίκι με συγκεκριμένες υποχρεώσεις, άλλοι προτιμούν να ξεχωρίζουν τις βασικές δουλειές, που είναι μέρος της οικογενειακής ζωής, από επιπλέον εργασίες που μπορούν να «αμειφθούν». Ό,τι κι αν επιλέξετε, να είστε συνεπείς.
Το δικό σας παράδειγμα
- Μιλήστε ανοιχτά, σε απλή γλώσσα, για το πώς παίρνετε αποφάσεις αγορών.
- Δείξτε τους πώς συγκρίνετε τιμές.
- Εξηγήστε ότι η κάρτα δεν είναι «μαγικά λεφτά», αλλά χρήματα από τον λογαριασμό.
- Μοιραστείτε έναν δικό σας στόχο αποταμίευσης και την πρόοδό του.
Το χαρτζιλίκι δεν είναι απλώς λίγα κέρματα την εβδομάδα. Είναι η πρώτη άσκηση αυτονομίας και ένα δώρο που θα συνοδεύει το παιδί σε όλη του τη ζωή.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί χρηματοοικονομική συμβουλή.
