Ζούμε σε μια εποχή όπου είμαστε συνεχώς συνδεδεμένοι. Μηνύματα, κοινωνικά δίκτυα, βιντεοκλήσεις. Κι όμως, πολλοί άνθρωποι, νέοι και μεγαλύτεροι, νιώθουν μόνοι. Η μοναξιά δεν είναι απλώς μια περαστική λύπη. Όταν γίνεται χρόνια, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη σωματική και την ψυχική μας υγεία.
Μόνος δεν σημαίνει απαραίτητα μοναχικός
Η μοναξιά δεν μετριέται με τον αριθμό των ανθρώπων γύρω μας. Κάποιος μπορεί να ζει μόνος και να νιώθει πλήρης, ενώ κάποιος άλλος μπορεί να είναι παντρεμένος, με παιδιά και πολλούς συναδέλφους, και να νιώθει βαθιά μόνος. Η μοναξιά είναι η αίσθηση ότι οι σχέσεις μας δεν καλύπτουν την ανάγκη μας για επαφή, κατανόηση και αποδοχή.
Τι κάνει η μοναξιά στο σώμα
Έρευνες σε μεγάλους πληθυσμούς έχουν συνδέσει τη χρόνια μοναξιά και την κοινωνική απομόνωση με αυξημένο κίνδυνο για αρκετά προβλήματα υγείας. Μεταξύ αυτών:
- καρδιαγγειακά νοσήματα
- κατάθλιψη και άγχος
- κακή ποιότητα ύπνου
- γνωστική έκπτωση στην τρίτη ηλικία
- λιγότερο υγιεινές συνήθειες, όπως λιγότερη κίνηση και κακή διατροφή
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι ένας από τους μηχανισμούς είναι το χρόνιο στρες. Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον, και η απομόνωση μοιάζει να κρατά τον οργανισμό σε κατάσταση συνεχούς επιφυλακής.
Η ανάγκη για συντροφιά δεν είναι πολυτέλεια. Είναι τόσο βασική όσο η τροφή και ο ύπνος.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η μοναξιά μπορεί να αγγίξει τον καθένα. Συχνά όμως εμφανίζεται σε περιόδους αλλαγών: μετά από χωρισμό ή απώλεια αγαπημένου προσώπου, μετά τη συνταξιοδότηση, όταν μετακομίζουμε σε άλλη πόλη ή όταν τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι. Στην Ελλάδα, πολλοί ηλικιωμένοι μένουν σε χωριά που έχουν αδειάσει, ενώ τα παιδιά τους ζουν στην Αθήνα ή στο εξωτερικό. Και οι νέοι δεν είναι απρόσβλητοι, ιδιαίτερα όταν η επικοινωνία τους περιορίζεται κυρίως στις οθόνες.
Μικρά βήματα για να σπάσει ο κύκλος
- Ξεκινήστε από μία επαφή. Ένα τηλεφώνημα σε έναν παλιό φίλο, χωρίς ιδιαίτερη αφορμή.
- Βρείτε μια ομάδα με κοινό ενδιαφέρον. Χορωδία, πεζοπορικός σύλλογος, μαθήματα χορού, εθελοντισμός.
- Δώστε ποιότητα στις υπάρχουσες σχέσεις. Ένας καφές πρόσωπο με πρόσωπο αξίζει περισσότερο από δεκάδες σύντομα μηνύματα.
- Βοηθήστε κάποιον άλλον. Ο εθελοντισμός δίνει νόημα και φέρνει νέους ανθρώπους στη ζωή μας.
- Αξιοποιήστε τη γειτονιά. Η πλατεία, το καφενείο, η ενορία, το ΚΑΠΗ μπορούν να γίνουν τόποι συνάντησης.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τους άλλους
Ίσως κάποιος γείτονας, ένας ηλικιωμένος συγγενής ή ένας συνάδελφος που απομακρύνθηκε να χρειάζεται απλώς ένα σημάδι ότι τον σκεφτόμαστε. Μια επίσκεψη, ένα πιάτο φαγητό, μια πρόσκληση για βόλτα. Οι μικρές κινήσεις έχουν συχνά τεράστια αξία.
Όταν η μοναξιά βαραίνει πολύ
Αν η μοναξιά συνοδεύεται από μόνιμη θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος, διαταραχές ύπνου ή σκέψεις ότι τίποτα δεν έχει νόημα, η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά. Δεν χρειάζεται να το περάσετε μόνοι σας.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή γιατρού.
