Τα τελευταία χρόνια, το έντερο έχει γίνει ένα από τα πιο συναρπαστικά πεδία της επιστήμης. Δεν είναι απλώς ένας σωλήνας που χωνεύει την τροφή. Φιλοξενεί έναν ολόκληρο κόσμο μικροοργανισμών και διαθέτει τόσα νευρικά κύτταρα, που πολλοί το αποκαλούν «δεύτερο εγκέφαλο». Το τι τρώμε επηρεάζει άμεσα αυτόν τον κόσμο.
Γιατί λέγεται «δεύτερος εγκέφαλος»
Το έντερο διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο νευρώνων, το εντερικό νευρικό σύστημα, που ρυθμίζει την πέψη σε μεγάλο βαθμό αυτόνομα. Επικοινωνεί συνεχώς με τον εγκέφαλο, σε έναν άξονα που οι επιστήμονες ονομάζουν «άξονα εντέρου-εγκεφάλου». Γι’ αυτό νιώθουμε «πεταλούδες στο στομάχι» όταν αγχωνόμαστε ή έχουμε στομαχόπονο πριν από μια εξέταση.
Τι είναι το μικροβίωμα
Στο έντερο ζουν τρισεκατομμύρια βακτήρια και άλλοι μικροοργανισμοί. Το σύνολό τους λέγεται μικροβίωμα. Βοηθούν στη διάσπαση των φυτικών ινών, στην παραγωγή ορισμένων βιταμινών και στην εκπαίδευση του ανοσοποιητικού συστήματος. Η έρευνα για τη σχέση του μικροβιώματος με τη διάθεση και άλλα νοσήματα είναι ακόμη σε εξέλιξη, αλλά ένα είναι σαφές: η ποικιλία είναι καλό σημάδι.
Κάθε φορά που τρώμε, δεν ταΐζουμε μόνο τον εαυτό μας, αλλά κι έναν ολόκληρο αόρατο κόσμο μέσα μας.
Οι φυτικές ίνες: η αγαπημένη τροφή των καλών βακτηρίων
Τα ωφέλιμα βακτήρια τρέφονται κυρίως με φυτικές ίνες, που εμείς δεν μπορούμε να χωνέψουμε. Οι καλύτερες πηγές βρίσκονται ήδη στην παραδοσιακή ελληνική κουζίνα:
- όσπρια: φακές, φασόλια, ρεβίθια, φάβα
- λαχανικά και χόρτα
- φρούτα, ιδίως με τη φλούδα τους όπου τρώγεται
- δημητριακά ολικής άλεσης, βρόμη, κριθάρι
- ξηροί καρποί και σπόροι
- κρεμμύδι, σκόρδο και πράσο
Τα ζυμωμένα τρόφιμα
Τα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση μπορεί να περιέχουν ζωντανούς ωφέλιμους μικροοργανισμούς. Το απλό γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες και το κεφίρ είναι οι πιο γνωστές επιλογές. Το ξινολάχανο και άλλα τουρσιά που φτιάχνονται με φυσική ζύμωση ανήκουν επίσης σε αυτή την κατηγορία, αλλά επειδή συχνά έχουν πολύ αλάτι, θέλουν μέτρο.
Τι βλάπτει το έντερο
- Τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα με λίγες ίνες και πολλά πρόσθετα.
- Η υπερβολική ζάχαρη.
- Η μονοτονία στη διατροφή. Λίγα τρόφιμα σημαίνει λιγότερη ποικιλία μικροβίων.
- Η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών. Είναι απαραίτητα όταν χρειάζονται, αλλά επηρεάζουν και τα ωφέλιμα βακτήρια.
- Το χρόνιο στρες και ο κακός ύπνος.
Πρακτικές συμβουλές για κάθε μέρα
- Στόχος: όσο περισσότερα διαφορετικά φυτικά τρόφιμα μέσα στην εβδομάδα.
- Αυξήστε τις φυτικές ίνες σταδιακά, για να αποφύγετε τα φουσκώματα.
- Πίνετε αρκετό νερό, γιατί οι ίνες το χρειάζονται για να κάνουν τη δουλειά τους.
- Αντικαταστήστε το λευκό ψωμί με ολικής άλεσης.
- Κινηθείτε. Η τακτική σωματική δραστηριότητα βοηθά και τη λειτουργία του εντέρου.
Συμπληρώματα προβιοτικών: χρειάζονται;
Τα προβιοτικά συμπληρώματα μπορεί να είναι χρήσιμα σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια ή μετά από αντιβίωση, όταν το προτείνει ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός. Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, μια ποικίλη διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες είναι η βάση. Αν έχετε επίμονα πεπτικά προβλήματα, όπως αλλαγές στις κενώσεις, πόνο ή αίμα, απευθυνθείτε σε γιατρό.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή γιατρού.
