Υπολογιστής στη δουλειά, κινητό στον δρόμο, τηλεόραση ή τάμπλετ το βράδυ. Τα μάτια μας περνούν πια μεγάλο μέρος της ημέρας κοιτάζοντας οθόνες σε κοντινή απόσταση. Δεν είναι παράξενο ότι πολλοί νιώθουν στο τέλος της μέρας τα μάτια τους κουρασμένα, ξηρά ή «βαριά». Τα καλά νέα είναι ότι μερικές απλές συνήθειες βοηθούν πολύ.
Τι είναι η ψηφιακή καταπόνηση των ματιών
Η ψηφιακή καταπόνηση είναι ένα σύνολο ενοχλήσεων που εμφανίζονται μετά από παρατεταμένη χρήση οθονών. Τα συνηθισμένα συμπτώματα είναι:
- ξηρότητα, τσούξιμο ή κοκκίνισμα
- θολή όραση, ειδικά όταν αλλάζουμε απόσταση
- πονοκέφαλος
- πόνος στον αυχένα και στους ώμους
Συνήθως οι ενοχλήσεις είναι προσωρινές και υποχωρούν με ξεκούραση.
Γιατί κουράζονται τα μάτια
Όταν εστιάζουμε σε κοντινή απόσταση, οι μύες μέσα στο μάτι δουλεύουν συνεχώς. Επιπλέον, όταν κοιτάμε μια οθόνη με συγκέντρωση, ανοιγοκλείνουμε τα βλέφαρα πολύ λιγότερο απ’ ό,τι συνήθως. Έτσι η επιφάνεια του ματιού στεγνώνει. Ο κλιματισμός, πολύ συνηθισμένος στα ελληνικά γραφεία το καλοκαίρι, κάνει τον αέρα ακόμη πιο ξηρό.
Ο κανόνας 20-20-20
Είναι ο πιο απλός και γνωστός κανόνας: κάθε 20 λεπτά, κοιτάξτε κάτι που βρίσκεται περίπου 20 πόδια μακριά (δηλαδή γύρω στα 6 μέτρα) για 20 δευτερόλεπτα. Αυτό δίνει στους μύες εστίασης την ευκαιρία να χαλαρώσουν. Ένα παράθυρο με θέα, μια άκρη του γραφείου ή ακόμη και ο απέναντι τοίχος αρκούν.
Τα μάτια δεν ζητούν πολλά: λίγα δευτερόλεπτα ορίζοντα κάθε τόσο, για να θυμηθούν ότι ο κόσμος δεν τελειώνει στην οθόνη.
Ρυθμίστε σωστά την οθόνη
- Απόσταση: περίπου όσο το μήκος του χεριού σας.
- Ύψος: η οθόνη ελαφρώς κάτω από το επίπεδο των ματιών, ώστε να κοιτάτε λίγο προς τα κάτω.
- Φωτεινότητα: παρόμοια με τον φωτισμό του χώρου. Πολύ φωτεινή οθόνη σε σκοτεινό δωμάτιο κουράζει.
- Αντανακλάσεις: τοποθετήστε την οθόνη ώστε να μη χτυπά επάνω της ο ήλιος από το παράθυρο.
- Μέγεθος γραμμάτων: μεγαλώστε το κείμενο αντί να σκύβετε προς την οθόνη.
Θυμηθείτε να ανοιγοκλείνετε τα μάτια
Ακούγεται αστείο, αλλά βοηθά. Κάθε τόσο, κλείστε συνειδητά τα μάτια για λίγα δευτερόλεπτα ή ανοιγοκλείστε τα αρκετές φορές. Αν νιώθετε συχνά ξηρότητα, ο οφθαλμίατρος μπορεί να σας προτείνει κατάλληλες λιπαντικές σταγόνες.
Το κινητό πριν από τον ύπνο
Η χρήση οθόνης μέχρι την τελευταία στιγμή πριν κοιμηθούμε δεν κουράζει μόνο τα μάτια, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τον ύπνο, κυρίως επειδή κρατά το μυαλό σε εγρήγορση. Δοκιμάστε να αφήνετε το κινητό στην άκρη τουλάχιστον μισή ώρα πριν από τον ύπνο.
Μην ξεχνάτε τον τακτικό έλεγχο
Πολλές φορές η κούραση των ματιών οφείλεται σε ένα μικρό διαθλαστικό πρόβλημα που δεν έχει διορθωθεί ή σε γυαλιά που δεν ταιριάζουν πια. Μια επίσκεψη στον οφθαλμίατρο ανά τακτά διαστήματα είναι καλή πρακτική, ιδιαίτερα αν δουλεύετε πολλές ώρες σε υπολογιστή. Αν έχετε έντονο πόνο, απότομη αλλαγή στην όραση ή επίμονο κοκκίνισμα, μην περιμένετε.
Οι οθόνες δεν πρόκειται να φύγουν από τη ζωή μας. Μπορούμε όμως να τις χρησιμοποιούμε με τρόπο που σέβεται τα μάτια μας.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή γιατρού.
