Η Ελλάδα είναι συνώνυμη με τον ήλιο. Κι όμως, οι γιατροί συχνά βλέπουν στις εξετάσεις αίματος χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, ακόμη και σε ανθρώπους που ζουν σε νησιά. Πώς γίνεται η χώρα του ήλιου να έχει τόσους ανθρώπους με έλλειψη της «βιταμίνης του ήλιου»;
Τι είναι η βιταμίνη D και γιατί τη χρειαζόμαστε
Η βιταμίνη D είναι ιδιαίτερη, γιατί το σώμα μπορεί να την παράγει μόνο του όταν το δέρμα εκτίθεται στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου. Είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου και επομένως για υγιή οστά και δόντια. Παίζει επίσης ρόλο στη λειτουργία των μυών και του ανοσοποιητικού συστήματος.
Το παράδοξο της ηλιόλουστης χώρας
Ο ήλιος υπάρχει, αλλά ο σύγχρονος τρόπος ζωής μάς κρατά μακριά του. Οι λόγοι είναι αρκετοί:
- Περνάμε τη μέρα σε εσωτερικούς χώρους. Γραφείο, αυτοκίνητο, σπίτι. Το τζάμι του παραθύρου εμποδίζει μεγάλο μέρος της ακτινοβολίας που χρειάζεται.
- Αποφεύγουμε τον ήλιο το καλοκαίρι. Με τις υψηλές θερμοκρασίες, πολλοί μένουν μέσα τις μεσημεριανές ώρες, που είναι ακριβώς οι ώρες με την περισσότερη παραγωγή βιταμίνης D.
- Ο χειμώνας είναι ηπιότερος αλλά όχι αρκετός. Τους χειμερινούς μήνες ο ήλιος είναι χαμηλά και η παραγωγή μειώνεται σημαντικά.
- Η ηλικία. Με τα χρόνια, το δέρμα παράγει λιγότερη βιταμίνη D.
- Το σκούρο δέρμα και το υπερβολικό βάρος μπορούν επίσης να επηρεάσουν τα επίπεδα.
Και το αντηλιακό;
Το αντηλιακό μειώνει θεωρητικά την παραγωγή βιταμίνης D, αλλά στην πράξη σπάνια το απλώνουμε τόσο τέλεια ώστε να την μπλοκάρει πλήρως. Η προστασία από τον καρκίνο του δέρματος παραμένει προτεραιότητα. Δεν είναι σωστό να εγκαταλείψουμε το αντηλιακό για χάρη της βιταμίνης D.
Ο ήλιος είναι δώρο, αλλά μόνο όταν τον συναντάμε συχνά και με μέτρο, όχι μόνο δύο εβδομάδες τον Αύγουστο.
Πώς παίρνουμε βιταμίνη D από την τροφή
Λίγες τροφές περιέχουν σημαντικές ποσότητες βιταμίνης D. Οι καλύτερες πηγές είναι:
- λιπαρά ψάρια όπως σαρδέλες, σκουμπρί, σολομός
- κρόκος αυγού
- συκώτι
- ορισμένα εμπλουτισμένα προϊόντα, όπως κάποια γάλατα ή δημητριακά
- μανιτάρια που έχουν εκτεθεί σε υπεριώδες φως
Η διατροφή βοηθά, αλλά συνήθως δεν αρκεί από μόνη της για να καλύψει πλήρως τις ανάγκες.
Πώς ξέρουμε αν έχουμε έλλειψη
Η έλλειψη συχνά δεν δίνει εμφανή συμπτώματα. Κάποιες φορές μπορεί να συνοδεύεται από κόπωση, πόνους στα οστά ή μυϊκή αδυναμία, αλλά αυτά τα σημάδια είναι γενικά και έχουν πολλές άλλες αιτίες. Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος είναι μια απλή εξέταση αίματος.
Συμπληρώματα: ναι, αλλά με σύνεση
Αν ο γιατρός διαπιστώσει έλλειψη, μπορεί να προτείνει συμπλήρωμα. Η βιταμίνη D όμως είναι λιποδιαλυτή και αποθηκεύεται στον οργανισμό, οπότε οι πολύ μεγάλες δόσεις χωρίς έλεγχο μπορεί να βλάψουν. Η δοσολογία πρέπει να καθορίζεται από επαγγελματία υγείας, με βάση τις εξετάσεις σας.
Μικρές συνήθειες με μεγάλη αξία
Ένας σύντομος περίπατος στο φως της ημέρας, ένα διάλειμμα για καφέ στο μπαλκόνι, ψάρι στο τραπέζι δύο φορές την εβδομάδα. Στην Ελλάδα έχουμε την τύχη να έχουμε ήλιο σχεδόν όλο τον χρόνο. Αρκεί να βγαίνουμε να τον συναντήσουμε.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή γιατρού.
